This is titleElektrik abonesi olan herkes, gerçek veya tüzel kişi lisanssız elektrik üretim tesisi kurabilir. Bu kişilerin kendi uhdelerinde en az bir tüketim tesisi, yani aboneliği bulunması gerekir. Aboneliği olmayan kişiler, lisanssız elektrik üretim tesisi kuramaz.

Hayır. Ancak üretim tesisi ile ilişkilendirilecek tüketim tesisinin başvuru sırasında tamamlanmamış ya da inşasına başlanmamış olması halinde, ilgili tüketim tesisinin üretim tesisinin geçici kabulü yapılarak işletmeye alındığı tarihe kadar tamamlanması zorunludur.

Çatısında müsait yeri olan herkes Sözleşme gücü kadar GES tesisi kurabilir. Bunun yanında 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun 14 üncü maddesi çerçevesinde lisans almaksızın ve şirket kurmaksızın veya sadece lisans almaksızın kurulabilecek diğer üretim tesisleri için iletim ve dağıtım sistemine bağlantı yapılmasına ilişkin düzenlemelerin getirdiği sınırlamalar dışında kurulu güç üst sınırı bulunmamaktadır.

Üretim tesisinin kurulduğu bölgede görevli tedarik şirketi veya OSB aracılığıyla satın alınmaktadır. Herhangi bir satış kısıtı yoktur.

Yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı olarak kurulan elektrik enerjisi üretim tesislerinden üretilen elektriğin ihtiyaç fazlası kısmı YEK Kanununa ekli I sayılı Cetvelde yer alan fiyattan 10 yıl süreyle satın alınır. Çatı GES projelerinde ise alım fiyatı ile ilgili mevzuat çalışmaları hala devam etmektedir.

Başvurular üretim tesisinin kurulacağı bölgedeki dağıtım şirketine ya da OSB’ye yapılır.

Bu konu Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmeliğin Uygulanmasına Dair Tebliğ’in 7. maddesinde açıklanmıştır. Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmeliğin Uygulanmasına Dair Tebliğ’in 7. maddesinin ikinci fıkrasında belirlenen belgeleri temin ederek başvuru yapacaktır.

Hayır gerekmemektedir

Hayır, uygulanmaz. Transformatörün başvuru sahibine ait olması durumunda, söz konusu kapasite transformatör gücü kadar olabilir.

Bir abonelik için GES tesisi kurulmak istenmesi halinde azami 1 MWe kurulu gücünde bir üretim tesisi kurulabilir ya da toplam kurulu gücü 1 MWe olacak şekilde birden fazla üretim tesisi kurulabilir. Ancak yeni mevzuat düzenlemeleri ile sözleşme gücü kadar kurulu gücü üst sınır aranmaksızın tesis kurulacaktır.

Bir gerçek ya da tüzel kişinin birden fazla dağıtım bölgesinde aboneliği olabilir. Bu çerçevede ilgili kişi her dağıtım bölgesinde her bir aboneliği için lisans almadan elektrik üretim tesisi kurabilir.

Gümrük muafiyeti ve KDV teşvikleri var. Bunun yanı sıra çeşitli kurumlara ait zaman zaman hibe programları çıkmaktadır.

Kredi verilmesi veya diğer finansman imkanlarının temin edilmesi Kurumun görev alanında değildir. Lisanssız elektrik üretim tesisleri için gerekli finansman ihtiyacının öz sermaye, kredi veya diğer finansman yöntemleri ile karşılanması hususu üretim tesisini kuracak kişinin uhdesinde olup Bankalar GES tesislerine kredi vermede oldukça sıcak davranmaktadır.

Sisteme verilen ihtiyaç fazlası enerji çift taraflı ölçüm yapan sayaç vasıtasıyla aylık olarak mahsuplaştırılarak, sonuçta üretim fazlası varsa (ihtiyaç fazlası enerji) söz konusu miktar abonenin kullandığı elektrik ham birim fiyatı üzerinden üreticinin alacak hesabına yazılır. Örneğin, çatısında güneş enerjisine dayalı üretim tesisi kurulu olan bir fabrika aylık bazda mahsuplaştırma sonucunda 100.000 kWh tüketimi ve 120.000 kWh üretimi olduğunu varsayalım. Bu durumda; sisteme verdiği ihtiyaç fazlası elektrik enerjisi için (20.000 kWh x 0,27 TL/kWh ) = 5.400 TL o ay için alacak hesabına yazılır.

Bu durumun tersi olması durumunda ise normal mevcut aboneliği ve tedarikçisi esas alınarak meri mevzuat hükümleri kapsamında tüketim faturası oluşturulur.

Üretim tesisi ile tüketim tesisinin farklı yerlerde olması halinde, sisteme verilen ve sistemden çekilen enerji ayrı ayrı kaydedilir. Çekilen enerji, verilen enerjiden saatlik olarak mahsuplaştırılır. Sonuçta üretici için sisteme verilen ihtiyaç fazlası enerji için alacak, sistemden çekilen enerji için borç hesabı oluşturulur. Ancak bu durumda sistem kullanımına ilişkin bedeller hem sistemden çekilen hem de sisteme verilen enerji için ayrı ayrı uygulanır.

Yönetmeliğin 4. maddesinin ikinci fıkrasında; “üretim tesisiyle tüketim tesisinin dağıtım sistemine aynı baradan bağlı olması halinde ilgili üretim ve tüketim tesisleri aynı yerde kabul edilir” ifadesi yer almaktadır. Bu durum en genel ifadesiyle fiziksel olarak çatınıza kuracağınız GES kurmak ve aşağıda tüketim yapmak anlamına gelmektedir. Aynı yerde olma durumunda bağlantı, tüketim tesisiyle doğrudan irtibatlı olduğundan üretilen elektrik enerjisi öncelikle aynı yerdeki tüketim tesisinde tüketilmekte ve enerjinin tüketim tesisinde tüketilemeyen kısmı sayaçtan geçerek sisteme çıkmaktadır. Buna net ölçüm yöntemi adı verilmektedir.

Tebliğ kapsamında yapılan başvuruların her biri diğerinden bağımsız olup, başvuru şartlarının her başvuru için ayrı ayrı kontrol edilmesi gerekmektedir. Bu çerçevede her başvuru için ayrı başvuru bedeli ödenmesi gerekmektedir.

Diğer ekonomik faaliyetlerde olduğu gibi, elektrik piyasasında lisanssız elektrik üretimi faaliyetinde bulunan kişilerin de ihtiyaç fazlası elektrik enerjisi bedelinin tahsili için ilgili görevli tedarik şirketine fatura göndermeleri gerekmektedir. Faturada nelerin yer alacağı hususunda, elektrik piyasasına ilişkin ilgili mevzuat hükümleri ile mali konulara ilişkin diğer mevzuat hükümleri çerçevesinde işlem tesis esilmesi gerekmektedir.

Sigorta firmaları Çatı GES tesisleri için all risk, gelir kaybı ve malzeme ürün performans gibi sigortalar yapabilmektedir.

Kesinlikle hiçbir zararı yoktur. Çevrecidir ve yeşil enerji kapsamında değerlendirilmektedir.

İlgili Dağıtım Şirketi, OSB, EPDK, TEDAŞ, TEİAŞ

Doğru mühendislik, uygulama ve tasarım yapılması durumunda çatıya herhangi bir zararı yoktur. Çatının taşıma kapasitesi için inşaat mühendislerinden yardım alınmak zorundadır. Taşıma kapasitesi ile ilgili onay alındıktan sonra kurulum yapılmalıdır. Taşıma problemi varsa güçlendirme yapılarak uygulama yapılmalıdır.

Cephe uygulamaları yapılabilir.

Öncelikle bir uzman yardımı ile çatıya uygulanabilirliği incelenmelidir. Fabrikanın aylık elektrik faturalarına göre ve çatının kullanımına göre optimum tasarım yapılmalıdır. Ne fazla kurulum yapılarak ekonomik olmaktan çıkılmalı ne de az kurulum yapılarak ihtiyaç olan enerjinin altında kalmak gerekir.